1. Cú sốc giá trong phiên mở cửa đầu tuần
Sáng ngày 09/03/2026, thị trường năng lượng thế giới đã trải qua một trong những phiên giao dịch biến động nhất trong lịch sử. Ngay sau khi tiếng chuông mở cửa vang lên, giá của cả hai loại dầu thô tham chiếu trên toàn cầu đã đồng loạt vượt ngưỡng tâm lý quan trọng 100 USD/thùng.
- Dầu Brent: Ghi nhận mức tăng kỷ lục 19,8%, đẩy giá lên tới 111 USD/thùng.
- Dầu WTI (Mỹ): Tăng mạnh 15,5%, đạt mức 107 USD/thùng. Chỉ tính riêng trong tuần qua, hai loại dầu này đã tích lũy mức tăng tổng cộng khoảng 30%, phản ánh sự hoảng loạn của giới đầu tư trước các rủi ro địa chính trị.
2. Ngòi nổ từ xung đột quân sự và biến động chính trị tại Iran
Tình hình tại Trung Đông trở nên đặc biệt nghiêm trọng sau hàng loạt sự kiện liên tiếp:
- Tập kích cơ sở năng lượng: Quân đội Israel đã thực hiện các cuộc tấn công trực diện vào các cơ sở dầu mỏ tại Tehran, cho rằng đây là nguồn cung cấp nhiên liệu cho các lực lượng quân sự. Đồng thời, các chiến dịch không kích tại thủ đô Beirut (Lebanon) cũng được mở rộng, gây thương vong lớn.
- Chuyển giao quyền lực tại Iran: Iran đã chính thức công bố ông Mojtaba Khamenei là người kế nhiệm vị trí Lãnh tụ Tối cao. Với lập trường bảo thủ và cứng rắn, việc ông nắm quyền khiến triển vọng về một giải pháp ngoại giao cho khu vực trở nên xa vời.
- Tuyên bố cứng rắn từ Mỹ: Tổng thống Donald Trump khẳng định chiến sự chỉ kết thúc khi hệ thống lãnh đạo hiện tại của Iran bị xóa bỏ, làm gia tăng lo ngại về một cuộc chiến kéo dài và toàn diện.
3. Huyết mạch dầu mỏ bị tắc nghẽn
Nỗi lo lớn nhất của thị trường hiện nay là sự tê liệt của eo biển Hormuz – mạch máu giao thương dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.
- Dòng chảy năng lượng qua đây đã bị đình trệ hơn một tuần qua do chiến sự trực tiếp.
- Saudi Arabia đang nỗ lực chuyển hướng xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ để duy trì nguồn cung cho thế giới. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định khối lượng vận chuyển này vẫn chưa thể bù đắp được khoảng trống khổng lồ mà eo biển Hormuz để lại.
4. Hệ lụy dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu
Không chỉ dầu thô, các loại nhiên liệu khác cũng đang chịu áp lực nặng nề:
- Giá khí đốt: Tại châu Âu, giá khí đốt đã tăng vọt thêm 60%, đặt các doanh nghiệp và người tiêu dùng khu vực này vào tình thế báo động.
- Dự báo dài hạn: Ngay cả khi xung đột kết thúc trong ngắn hạn, tác động lên giá năng lượng vẫn sẽ kéo dài nhiều tháng. Nguyên nhân là do các cơ sở sản xuất bị hư hại cần thời gian sửa chữa, chuỗi logistics bị đứt gãy và chi phí bảo hiểm vận tải biển tăng phi mã.
Cuộc khủng hoảng này không chỉ là phép thử đối với an ninh năng lượng mà còn đe dọa trực tiếp đến nỗ lực kiềm chế lạm phát của các nền kinh tế lớn trên thế giới.